Iedereen komt het tegen, een gebrek aan motivatie. Taken, klussen, werkjes die je gewoon niet enthousiast maken, die je tegenstaan, waarvan je denkt dat ze zinloos zijn.

Het bijzondere is dat niet iedereen een hekel heeft aan dezelfde klussen en dat de remedie tegen het gebrek aan motivatie ook heel verschillend kan zijn. Onze hoogbegaafde kinderen hebben motivatie tekort, maar jij misschien ook wel?

Deze 3 tips kunnen je helpen de bron van het ontbreken van motivatie te vinden en misschien zelfs aan te pakken.

De tips zijn gebaseerd op de Zelf Determinatie Theorie van Deci en Ryan.

Om gemotiveerd te zijn, zijn 3 psychologische behoeften van belang. Als er aan deze behoeften wordt voldoen, is er ruimte voor motivatie van binnenuit.

Een behoefte is de behoefte aan autonomie. Zelfbepaling, ruimte om te kunnen kiezen is hier een belangrijk onderdeel van. Straffen en belonen ondermijnen deze autonomie en vermindert dan ook de intrinsieke motivatie.

Geef ruimte, bedenk welke ruimte er wel gegeven kan worden om een keuze te maken (weet dan ook welk doel bereikt moet worden en besef dat er meerdere manieren kunnen zijn om dat doel te bereiken) en beperk het belonen en straffen (stickers, cijfers, complimenten). Je kunt daarentegen wel het proces benoemen en bespreken, dat werkt wel motivatie verhogend.

Verbondenheid is een andere behoefte. De verbondenheid zit in de sociale verbinding met de mensen om je heen (groep, klas, collega’s, teamleden). Wat heb je gemeen, kun je je vinden in het gezamenlijke doel, voel je de zingeving, kun je het vinden met de mensen om je heen? Bij kinderen is de verbinding met de begeleider, leerkracht, pedagogisch medewerker, coach, ouder van groot belang.

Rituelen kunnen hier behulpzaam zijn, maar ook met elkaar nagaan of de zingeving helder is.

 

Je Competent voelen is ook een belangrijke behoefte. Voel je je in staat om dat wat er van je gevraagd wordt ook te doen? Heb je succeservaringen gevoeld? Haak je af om dat het je te moeilijk lijkt? Heb je negatieve feedback gekregen en twijfel je aan je competentie?

Ga op zoek naar de Zone van Naaste Ontwikkeling, kijk met het kind terug op wat het allemaal al heeft ontwikkeld, dat geeft vertrouwen. Kijk hoe je kunt helpen om een volgende stap te zetten, misschien is het einddoel is te groot en kan een tussenstap helpen.

De behoeften veranderen; afhankelijk van de omgeving en de ontwikkeling kan het zijn dat er bij het schoolwerk meer aandacht moet zijn voor de autonomie. Maar bij het sporten ontbreekt de competentie ervaring misschien. En als we moeten strijken voelen we de verbinding totaal niet 😀

Kijk goed met het kind naar deze behoeften, zo kunnen we leren om zelf te analyseren, bespreekbaar te maken en op zoek te gaan naar de juiste stimulansen die de motivatie kunnen vergroten.

Meer lezen?
Een uitgebreid handboek voor opvoeders en professionals.